Terwijl het politieke debat zich blijft verliezen in compromissen en populistische verklaringen, bereikt de situatie in de Belgische gevangenissen terug een kritisch breekpunt. Met meer dan 500 extra gedetineerden die worden ondergebracht via matrassen op de grond, wordt de draagkracht van het gevangeniswezen — en vooral van het personeel — systematisch overschreden.
Overbevolking in gevangenissen ondermijnt veiligheid personeel : “Waar zijn onze rechten gebleven?”
Nogmaals bedankt aan de vorige Minister van justitie voor deze puinhoop.
De zogenaamde compromissen die vandaag op tafel liggen, bieden geen antwoord op het vlug wegwerken van de grondslapers.
Het gevangenispersoneel wordt al jaren gevraagd om het onmogelijke mogelijk te maken, de werkdruk en leefomstandigheden zijn op het randje van het catastrofale.
Al jaren wordt gewezen op noodzakelijke maatregelen op lange termijn :
- de bouw van detentiehuizen,
- uitstroom geïnterneerden en bijkomende forensisch-psychiatrische centra,
- nieuwe, moderne gevangenissen,
- straf in land van herkomst
- ...
Chronische overbevolking en een structureel personeelstekort blijft ons parten spelen.
In de praktijk blijven deze dossiers aanslepen, terwijl men oude en aftandse gevangenissen met kunst- en vliegwerk openhoudt. Dit knip- en plakbeleid vergroot het risico op incidenten en tast zowel de veiligheid van personeel als van gedetineerden aan.
Het gevangeniswezen staat bovendien niet op zichzelf. Justitie is afhankelijk van onder meer magistratuur, Binnenlandse Zaken, Volksgezondheid, Asiel en Migratie en de Regie der Gebouwen. Zolang elke dienst zich verschuilt achter de eigen problematiek, verandert er niets op het terrein.
Volgens de eerste berichten die wij ontvangen zou er een akkoord zijn over het plan om de uitstroom van geïnterneerden te stimuleren waardoor er op korte termijn een honderdtal kunnen doorstromen. Wij hopen uiteraard dat er spoedig een overleg komt met de vakbonden om enigszins meer duiding te krijgen betreft de op stapel staande maatregelen en wat dit daadwerkelijk zal opleveren op korte termijn.
Het personeel vraagt geen privileges, maar basisrechten :
- onmiddellijke afbouw van grondslapers,
- verwijdering van noodbedden die al jaren “tijdelijk” zijn,
- een realistische en veilige capaciteit om gevangenissen menswaardig en veilig te laten functioneren.
Wacht men tot het gevangenispersoneel met de rug tegen de muur staat en zijn eigen veiligheid niet langer kan garanderen ?
Iedereen heeft rechten : slachtoffers, daders — maar ook de werknemers.
De rek is eruit. Zonder duidelijke maatregelen dreigt het gevangeniswezen volledig vast te lopen, met alle gevolgen van dien.
